CNC TEZGAH SEÇİM KRİTERLERİ

Ülkemizde imalatçılarımızın dikkat etmesi gereken unsurların başında doğru CNC tezgah seçimi gelmektedir. Bir çok imalatçı, doğru ve yeterli bilgi alamadığı için imal ettiği ürüne uygun, ihtiyaçlarını tam olarak karşılamayan makineler almaktadır. Bu da imalatında istenilen hassasiyetleri yakalayamama, imalat hızını yavaşlatma, kesici takım maliyetlerinin artması ve fazla operasyonla imalat gerçekleştirmesi gibi problemleri meydana çıkarmaktadır. İmalatın verimli, hassas ve hızlı yapılabilmesi için çok da zor olmayan fakat imalatımızın verimliliği açısından bilmemiz gereken belli başlı genel kriterler şunlardır.

1.İmalatı Yapılması Düşünülen Parçaların Boyutlarının Analiz Edilmesi: Firmalar tezgah yatırımı yapmadan önce, imalatındaki parçaların boyutlarını, en küçükten en büyüğe kadar analizini yaptırmalı. Yatırımını yapmayı düşündüğü tezgahın imalat kapasitesi, imalatını gerçekleştirdiği parçaların % 85 ini işleyebilecek kapasitedeyse tezgahın işleme kapasitesinin yeterli olduğu düşünülmelidir. Çünkü daha büyük kapasiteli tüm imalatı kapsayabilecek bir tezgah, hem ilk yatırım maliyeti açısından yüksek olup hem de asıl imalatınızın yoğunlaştığı küçük parçalarda imalat sürenizi arttıracaktır. Unutmayalım ki imalattaki en büyük kayıplarımız makinalarımızın verimsiz çalıştırılmasından kaynaklanmaktadır.

2.Yatırımı Düşünülen Makinanın Mekanik Yapısının Uygunluğu: İmalatı yapılacak parçanın, talaş kaldırma değerlerini dikkate alarak bu talaşı kaldırabilecek mekanik yapı ve motor gücüne sahip makinalar seçilmelidir. Aynı kesme hızında ne kadar fazla talaş derinliğine girerseniz takım ömrü değişmeyecek fakat yapılan iş miktarı artacaktır. İmalatı yapılacak parça vuruntulu (döküm, dövme, paslanmaz, eksen kaçıklığı olan parcalar….vs) ise kutu kızak diye tabir edilen Turcite B kaplanmış sürtünmeli kızak yapılı tezgahlar tercih edilmelidir. Böylece makina gövdesinde oluşabilecek titreşimler minimuma indirilerek makine hassasiyeti, takım ve makina ömrü de artacaktır. Parça işleme esnasında oluşabilecek tüm darbeler geniş kutu kızaklar tarafından karşılanacaktır. Sürtünmeli(Kutu) kızaklı sistemlerde 5 yılda bir Turcite değiştirilmesi kızakların ömrünü de uzatacaktır. Darbesiz, (sarı, aluminyum, yumuşak çelik..vs) parçalarda ise eksen hızlarının fazla olduğu lineer kızaklı CNC tezgah seçimi imalat hızına etkisinden dolayı tercih edilmelidir.

3. CNC Tezgahının Kontrol Ünitesinin Seçimi: Bir çok kontrol ünitesi olmak üzere Türkiye'de imalatçılar ağırlıklı olarak Fanuc Kontrol Üniteli tezgahlar kullanmaktadırlar. Bizde bu kontrol üniteleriyle ilgili bilgi sunmak istiyoruz. CNC torna seçiminde küresel imalat (rot, vana küresi..vs) yapılacaksa dairesel geçişleri düzgün yapabilen ön okumalı kontrol üniteleri seçilmelidir. (Oİ-TC, 21 İT, 18-IT, 16-IT) Eğer çok progresif dairesel geçiş olmayan yüzey işlemli imalatlarda Fanuc Oİ-Mate serisi tezgahlar seçilebilir. CNC İşleme merkezlerinde ise, kalıp, gravürlü yüzeyler, eliptik yüzeyler işlenecek ise AICC veya AI NANO kontrollü (look ahaed fonksiyonlu) önden blok okuma değerleri yüksek kontrol üniteleri tercih edilmelidir (21İ-MB, 18İ-MB, 16İ-MB ..) . Makine parçası, yedek parça imali gibi işlerde ön okuma değerleri yüksek olmayan Fanuc Oi- mate, Oİ-MC tarzı kontrol üniteleri seçilebilir. Böylece daha ekonomik olan bu kontrol üniteleriyle tüm imalatımızı aynı hassasiyet ve hızda yapabiliriz.

Tolga MERTOĞLU
Makine Mühendisi/Tezmaksan CNC Satış Dept.